1. Đặc Điểm và Tính Chất Cơ Bản
A. Tài nguyên Thiên nhiên Đô thị
Tính Địa lý: Là một hồ nước ngọt tự nhiên nằm ở vị trí trung tâm của Thủ đô Hà Nội. Đây là một cảnh quan tự nhiên quý giá, có vai trò điều hòa khí hậu và tạo không gian xanh quan trọng trong lòng thành phố.
Tính Độc đáo (Hệ sinh thái): Từng nổi tiếng với sự tồn tại của loài Rùa Hồ Gươm (còn gọi là Cụ Rùa/Rùa Hoàn Kiếm), một loài rùa quý hiếm, mang tính chất tâm linh và là biểu tượng của sự linh thiêng.
Tính Cảnh quan: Mặt nước hồ xanh biếc, được bao quanh bởi cây xanh cổ thụ, tạo nên một khung cảnh hài hòa, thanh bình, khác biệt hoàn toàn với sự ồn ào của phố thị.
B. Tài nguyên Lịch sử - Văn hóa
Tính Lịch sử: Hồ gắn liền với truyền thuyết Vua Lê Lợi trả gươm thần cho Rùa Vàng sau khi đánh thắng giặc Minh vào thế kỷ XV, từ đó mang tên Hoàn Kiếm (Trả Gươm).
Tính Biểu tượng: Tháp Rùa và Đền Ngọc Sơn là hai biểu tượng kiến trúc nổi tiếng nhất của Hà Nội, thường xuyên xuất hiện trong các ấn phẩm, hình ảnh quảng bá du lịch.
Tính Di sản Kiến trúc: Hồ là nơi tập trung nhiều công trình di tích có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao:
Đền Ngọc Sơn (thờ Trần Hưng Đạo, Văn Xương Đế Quân).
Tháp Bút, Đài Nghiên, Cầu Thê Húc.
Tháp Rùa (xây dựng thời Pháp thuộc nhưng mang phong cách kiến trúc Á – Âu độc đáo).
2. Tính Chất Khai thác Du lịch
Tính Tâm linh: Là nơi người dân và du khách tìm đến để chiêm bái, cầu may mắn, đặc biệt là tại Đền Ngọc Sơn.
Tính Giải trí & Cộng đồng: Khu vực Hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận đã trở thành Không gian đi bộ vào các tối cuối tuần, là trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, vui chơi, giải trí, và nghệ thuật đường phố, thu hút hàng chục nghìn người tham gia.
Tính Kết nối: Hồ là trung tâm địa lý và trung tâm du lịch kết nối các khu vực: Khu Phố Cổ (phía Bắc) và Khu Phố Tây (phía Nam), tạo thành một trục giao thông và tham quan quan trọng.
Tính Đa dạng Sản phẩm: Phát triển được nhiều loại hình dịch vụ: tham quan di tích, đi dạo, ẩm thực đường phố, chụp ảnh, và các sự kiện văn hóa lớn của thành phố.